Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nelerdir? Belirtileri, Test ve Korunma Yöntemleri
Güncelleme tarihi: 14 Eki
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), çoğunlukla cinsel temas yoluyla bulaşan bakteri, virüs veya parazit kaynaklı enfeksiyonlardır. İngilizcede STD (Sexually Transmitted Disease) ifadesi yaygın olarak kullanılsa da, güncel tıbbi terminolojide STI (Sexually Transmitted Infection) kavramı da tercih edilmektedir. Bunun nedeni, kişinin enfeksiyonu taşıdığı halde herhangi bir belirti veya hastalık bulgusu göstermeyebilmesidir.
Klamidya, gonore, sifiliz, HPV, genital herpes, HIV ve trikomoniyaz gibi farklı enfeksiyonlar bu grupta değerlendirilir. Ancak bulaşma şekli, belirtiler, kullanılan testler ve tedavi yaklaşımı enfeksiyondan enfeksiyona değişir.
Bu nedenle cinsel yolla bulaşan hastalıkları yalnızca “belirti varsa ortaya çıkan enfeksiyonlar” olarak düşünmemek gerekir. Bazı enfeksiyonlar uzun süre fark edilmeden ilerleyebilir ve kişi enfeksiyonu bilmeden partnerine aktarabilir.
1. Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nedir?
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar vajinal, anal veya oral cinsel temas sırasında bulaşabilir. Bazı enfeksiyonlarda meni, vajinal sıvılar veya kan gibi vücut sıvıları rol oynarken, HPV ve genital herpes gibi enfeksiyonlar doğrudan cilt temasıyla da bulaşabilir.
Bazı enfeksiyonlar yalnızca cinsel temasla sınırlı değildir. Örneğin, HIV, hepatit B ve hepatit C gibi enfeksiyonların farklı bulaş yolları da bulunabilir. Gebelik ve doğum sırasında anneden bebeğe bulaşabilen enfeksiyonlar da vardır.
CYBH Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler enfeksiyonun türüne, kişinin cinsiyetine, enfeksiyonun bulunduğu bölgeye ve hastalığın evresine göre değişebilir.
Görülebilecek belirtiler arasında:
Genital bölgede akıntı
İdrar yaparken yanma veya ağrı
Genital bölgede yara, kabarcık veya siğil
Kaşıntı veya tahriş
Alt karın veya kasık ağrısı
Cinsel ilişki sırasında ağrı
Adet dönemi dışında kanama
Testislerde ağrı veya hassasiyet
Rektal ağrı, akıntı veya kanama
yer alabilir.
Ancak bu belirtilerin hiçbiri tek başına belirli bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyona özgü değildir. Benzer şikayetler farklı genital veya üriner sorunlarda da görülebilir.
Belirti Olmadan Cinsel Yolla Bulaşan Hastalık Olabilir mi?
Birçok cinsel yolla bulaşan enfeksiyon belirti vermeden seyredebilir. Kişinin kendisini sağlıklı hissetmesi veya genital bölgede herhangi bir değişiklik fark etmemesi enfeksiyon bulunmadığını kesin olarak göstermez.
Özellikle klamidya ve gonore gibi enfeksiyonlar bazı kişilerde belirgin şikâyet oluşturmadan bulunabilir. HIV, HPV veya sifiliz gibi enfeksiyonlarda da belirti görülmeyen dönemler olabilir.
Bu nedenle, test gereksinimi yalnızca belirtilere göre değil; temas öyküsü, partner durumu, yaş, gebelik, önceki enfeksiyonlar ve diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirilir.
2. En Sık Görülen Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nelerdir?
Cinsel yolla bulaşabilen çok sayıda mikroorganizma bulunur. Bunların bazıları tedaviyle tamamen ortadan kaldırılabilirken, bazı viral enfeksiyonlar uzun dönem takip ve yönetim gerektirir.
Klamidya
Klamidya, Chlamydia trachomatis bakterisinin neden olduğu yaygın bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur.
Vajinal, anal veya oral cinsel temas yoluyla bulaşabilir. Özellikle kadınlarda sıkça belirti vermeden seyredebilir. Belirti ortaya çıktığında genital akıntı, idrar yaparken yanma, kasık ağrısı veya cinsel ilişki sırasında ağrı görülebilir.
Tedavi edilmediğinde, kadınlarda pelvik inflamatuar hastalık, dış gebelik ve infertilite gibi komplikasyonlarla ilişkili olabilir.
Klamidyanın belirtileri, tanısı ve tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi için Klamidya Nedir? Belirtileri, Bulaşma Yolları ve Tedavi Yöntemleri yazımızı inceleyebilirsiniz.
Gonore (Bel Soğukluğu)
Gonore, Neisseria gonorrhoeae bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyondur. Genital bölgenin yanı sıra rektum ve boğazı da etkileyebilir.
İdrar yaparken yanma, genital akıntı ve pelvik ağrı gibi belirtiler görülebilir; ancak enfeksiyon özellikle kadınlarda veya boğaz ve rektum gibi bölgelerde belirtisiz de seyredebilir.
Gonore antibiyotiklerle tedavi edilir. Ancak antibiyotik direncinin giderek artması nedeniyle tedavi güncel tıbbi önerilere göre planlanmalıdır.
HPV
Human Papillomavirus (HPV), çok sayıda farklı tipi bulunan yaygın bir virüs grubudur.
HPV çoğunlukla cilt ve mukozaların doğrudan temasıyla bulaşır. Bazı HPV tipleri genital siğillere neden olurken, bazı yüksek riskli tiplerle kalıcı enfeksiyon rahim ağzı başta olmak üzere farklı kanserlerle ilişkilidir.
HPV enfeksiyonlarının büyük bölümü bağışıklık sistemi tarafından zaman içinde temizlenebilir. Ancak yüksek riskli tiplerin kalıcı olması durumunda düzenli tarama önem kazanır.
HPV, rahim ağzı kanseri ve smear testleri arasındaki ilişki hakkında daha ayrıntılı bilgi için Rahim Ağzı Kanseri ve Smear Testi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Genital Herpes
Genital herpes, HSV-1 veya HSV-2 virüsleriyle gelişebilir.
Enfeksiyon genital bölgede ağrılı kabarcıklar veya yaralar oluşturabilir, ancak bazı kişilerde belirtiler çok hafif olabilir veya hiç fark edilmeyebilir. Virüs vücutta kalıcıdır ve zaman zaman yeniden aktive olabilir. Antiviral tedaviler belirtilerin süresini ve sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir.
HIV
HIV, bağışıklık sisteminin hücrelerini hedefleyen bir virüstür. Korunmasız cinsel temasın yanı sıra enfekte kanla temas ve anneden bebeğe geçiş gibi farklı yollarla bulaşabilir.
HIV enfeksiyonu günümüzde antiretroviral tedaviyle uzun dönem kontrol altında tutulabilmektedir. Erken tanı ve tedavi hem kişinin sağlığı hem de bulaş riskinin azaltılması açısından önemlidir.
Sifiliz (Frengi)
Sifiliz, Treponema pallidum bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyondur.
Enfeksiyon farklı evrelerde farklı belirtiler gösterebilir. İlk evrede çoğunlukla ağrısız bir yara görülürken, sonraki dönemlerde deri döküntüsü ve sistemik belirtiler ortaya çıkabilir. Latent dönemde ise herhangi bir belirti görülmeyebilir.
Tedavi edilmeyen sifiliz yıllar içinde sinir sistemi, kalp ve diğer organları etkileyebilir. Gebelik sırasında bebeğe bulaşması da ciddi sonuçlara yol açabilir.
Hepatit B ve Hepatit C
Hepatit B cinsel temas yoluyla bulaşabilen enfeksiyonlardan biridir ve aşı ile korunmak mümkündür.
Hepatit C ise ağırlıklı olarak enfekte kanla temas yoluyla bulaşır; cinsel yolla bulaşma olasılığı bazı durumlarda artabilir.
Her iki enfeksiyon da kronikleştiğinde uzun dönemde ciddi karaciğer hastalıklarına yol açabilir.
Trikomonas Enfeksiyonu
Trikomoniyaz, Trichomonas vaginalis adlı parazitin neden olduğu tedavi edilebilir bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur.
Kadınlarda vajinal akıntı, kaşıntı, tahriş veya cinsel ilişki sırasında rahatsızlık görülebilir. Erkeklerde ise enfeksiyon daha sık belirti vermeden seyredebilir. Tedavi uygun ilaçlarla planlanır ve yeniden enfeksiyonu önlemek amacıyla partnerlerin değerlendirilmesi önemlidir.
Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara Kısa Bakış
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların nedenleri, belirti gösterme biçimleri ve tedavi yaklaşımları birbirinden farklıdır. Aşağıdaki tablo, bu bölümde ele alınan başlıca enfeksiyonları temel özellikleri açısından karşılaştırmalı olarak özetler.
Enfeksiyon | Etken Türü | Belirti Vermeden Seyredebilir mi? | Genel Tedavi Yaklaşımı |
Klamidya | Bakteri | Evet | Antibiyotik |
Gonore | Bakteri | Evet | Antibiyotik |
Sifiliz | Bakteri | Evet, bazı evrelerde | Antibiyotik |
HPV | Virüs | Evet | Enfeksiyonun tipine ve oluşan lezyonlara göre takip veya tedavi |
Genital herpes | Virüs | Evet | Antiviral tedaviyle kontrol |
HIV | Virüs | Evet | Antiretroviral tedavi |
Trikomoniyaz | Parazit | Evet | Antimikrobiyal tedavi |
3. CYBH Olmayan Ancak Benzer Belirtiler Yapabilen Durumlar
Genital bölgede akıntı, kaşıntı veya tahriş görülmesi her zaman cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu anlamına gelmez.
Örneğin, vajinal kandidiyazis ve bakteriyel vajinoz klasik anlamda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar olarak sınıflandırılmaz.
Bu durumlar cinsel aktiviteyle ilişkili olarak ortaya çıkabilir veya belirtileri değişebilir, ancak tanı ve tedavi yaklaşımları CYBH’lerden farklıdır. Bu nedenle, yalnızca belirtilere bakarak “cinsel yolla bulaşan hastalık var” sonucuna ulaşmak doğru değildir.
4. Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nasıl Önlenebilir?
CYBH riskini tamamen ortadan kaldıran tek bir yöntem bulunmaz. Farklı korunma yöntemlerinin birlikte uygulanması riski azaltmaya yardımcı olur.
Prezervatif Kullanımı
Prezervatifin doğru ve düzenli kullanılması HIV, klamidya ve gonore dahil birçok cinsel yolla bulaşan enfeksiyonun bulaşma riskini azaltır.
Ancak HPV, herpes veya sifiliz gibi ciltte prezervatifin kapatmadığı bölgelerden de bulaşabilen enfeksiyonlara karşı tam koruma sağlamaz.
Koruyuculuğu artırmak için prezervatif cinsel temastan önce takılmalı ve her ilişkide yenisi kullanılmalıdır. Yırtılma veya kayma olursa teması durdurup yeni bir prezervatif kullanmak gerekir. Lateks prezervatiflerle yağ bazlı kayganlaştırıcılar kullanılmamalıdır; su veya silikon bazlı ürünler tercih edilebilir.
Partner ve Risk Durumunu Bilmek
Yeni bir ilişki öncesinde cinsel sağlık, önceki enfeksiyonlar ve test geçmişi hakkında açık iletişim kurulması önemlidir. Karşılıklı tek eşlilik ve her iki partnerin enfeksiyon durumunun bilinmesi riski azaltabilir.
Test sonuçlarını konuşurken testlerin ne zaman yapıldığını da değerlendirmek yararlı olabilir; yakın tarihli bir temas, bazı enfeksiyonların testlerde henüz saptanamayacağı döneme denk gelebilir. Partnerlerden birine enfeksiyon tanısı konursa, diğer partnerin de sağlık uzmanından test ve takip konusunda bilgi alması gerekir.
HPV ve Hepatit B Aşıları
HPV ve hepatit B için etkili aşılar bulunmaktadır. Aşıların uygunluğu yaşa, geçmiş aşı durumuna ve kişinin sağlık özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Bu aşılar enfeksiyonu tedavi etmek için değil, aşıyla önlenebilen enfeksiyonlara karşı koruma sağlamak için uygulanır. Aşı geçmişinizden emin değilseniz, aile hekiminiz veya bir sağlık uzmanıyla görüşerek hangi dozların gerekli olduğunu öğrenebilirsiniz. HPV aşısı yapılmış olsa bile, yaşa ve sağlık önerilerine uygun rahim ağzı taramalarına devam edilmesi gerekebilir.
Ortak Kullanılan Cinsel Ürünlere Dikkat Etmek
Cinsel amaçlı kullanılan ürünlerin paylaşılması bazı enfeksiyonların bulaşma riskini artırabilir. Paylaşılması durumunda uygun şekilde temizlenmeleri ve gerektiğinde bariyer yöntemlerinin kullanılması önemlidir.
Ürünleri üretici talimatlarına göre temizlemek, farklı kişiler arasında veya vücudun farklı bölgelerinde kullanırken üzerindeki bariyeri değiştirmek riski azaltmaya yardımcı olabilir. Temizleme yöntemi ürünün malzemesine göre değişebileceğinden, kullanım talimatlarına uymak önemlidir.
Test Gereksinimini Kişisel Risk Durumuna Göre Değerlendirmek
Cinsel olarak aktif herkes için aynı test sıklığını önermek doğru değildir.
Hangi enfeksiyonlar için ne sıklıkta test yapılacağı; yaş, cinsel davranışlar, partner sayısı, yeni partner, korunma yöntemi, gebelik, önceki CYBH öyküsü ve diğer risk faktörlerine göre değişir.
Bazı kişiler için tek seferlik test yeterli olabilirken, daha yüksek risk taşıyan gruplarda belirli aralıklarla tarama önerilebilir.
5. CYBH / STD Nasıl Teşhis Edilir?
CYBH/STD tanısında tek bir test veya tek bir numune türü kullanılmaz.
Hangi testin uygun olduğu araştırılan enfeksiyona, olası temas bölgesine, belirtilere ve temasın üzerinden geçen süreye göre değişebilir.
Bazı testler mikroorganizmanın kendisini veya genetik materyalini araştırırken, bazı testler enfeksiyona karşı vücudun oluşturduğu bağışıklık yanıtını değerlendirir.
CYBH Tanısında Kullanılabilecek Test ve Numune Türleri
Test / Numune Türü | Genel Olarak Nasıl Kullanılır? |
Moleküler testler (NAAT / PCR) | Bazı bakteri, virüs veya parazitlerin genetik materyalini araştırmak için kullanılır. |
İdrar örneği | Klamidya ve gonore gibi bazı ürogenital enfeksiyonların değerlendirilmesinde kullanılabilir. |
Swab / sürüntü örneği | Genital, rektal, boğaz veya değerlendirilmesi gereken başka bir bölgeden örnek alınmasını sağlar. |
Semen örneği | Erkek genital sistemindeki bazı enfeksiyon etkenlerinin araştırılmasında kullanılabilir. |
Kan testleri | HIV, sifiliz, hepatit B ve hepatit C gibi enfeksiyonların değerlendirilmesinde farklı kan testlerinden yararlanılabilir. |
Bu tablo genel CYBH tanı yaklaşımını gösterir. Her enfeksiyon için aynı yöntem veya numune kullanılmaz.
İnvitro Laboratuvarı’ndaki CYBH / STD Standart Panelinin numune seçenekleri idrar, semen ve swab / sürüntüdür. Panelin kapsamı ve hangi numunenin hangi durumda kullanılabileceği hakkında ayrıntılı bilgi için CYBH / STD Testi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Hangi Enfeksiyon İçin Hangi Testler Kullanılabilir?
Enfeksiyon | Değerlendirmede Kullanılabilecek Yöntemler |
Klamidya | Moleküler testler; uygun idrar veya sürüntü örnekleri |
Gonore | Moleküler testler; idrar veya enfeksiyon bölgesinden alınan sürüntü örnekleri |
HIV | Kan örneğiyle antijen/antikor testleri ve gerektiğinde ek doğrulama testleri |
Sifiliz | Kan örneğiyle serolojik testler |
Hepatit B ve C | Antijen, antikor ve gerektiğinde moleküler kan testleri |
Trikomonas | Moleküler testler, mikroskobik inceleme veya diğer uygun laboratuvar yöntemleri |
HPV | HPV testleri; özellikle servikal taramada uygun örnek üzerinden değerlendirme |
Buradaki yöntemler genel bilgilendirme amaçlıdır. Test seçimi enfeksiyona, temas bölgesine ve kişinin durumuna göre değişebilir.
Belirti Yoksa Test Yapılabilir mi?
Belirti olmaması test yapılmasına engel değildir. Cinsel yolla bulaşan birçok enfeksiyon belirtisiz seyredebildiği için yeni partner, korunmasız temas, partnerde enfeksiyon saptanması veya önceki CYBH öyküsü gibi durumlarda test ihtiyacı değerlendirilebilir.
Ancak hangi testlerin gerekli olduğu ve test sıklığı herkes için aynı değildir.
Riskli Temastan Hemen Sonra Test Yapılır mı?
Her enfeksiyonun testlerle saptanabilir hale gelmesi için gereken süre aynı değildir.
Bu nedenle şüpheli temastan hemen sonra yapılan negatif bir test, bazı enfeksiyonlarda kesin dışlama sağlamayabilir. Testin zamanı araştırılan enfeksiyona ve kullanılan yönteme göre değerlendirilmelidir.
Test Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?
CYBH testlerinde “pozitif” ve “negatif” ifadeler kullanılan test yöntemine göre yorumlanır.
Pozitif bir sonuç araştırılan enfeksiyon etkeninin veya enfeksiyona ait bir göstergenin saptandığını gösterebilir. Bundan sonraki tedavi veya takip enfeksiyonun türüne göre belirlenir.
Negatif sonuç ise, özellikle test çok erken yapılmışsa veya uygun örnek alınmamışsa, her durumda enfeksiyon olasılığını tamamen dışlamayabilir.
Bu nedenle, test sonuçları temas zamanı, belirtiler, kullanılan test yöntemi ve kişinin sağlık öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.
CYBH / STD testi, panel kapsamı ve numune seçenekleri hakkında bilgi almak için İnvitro Laboratuvarı ile iletişime geçebilirsiniz.
6. CYBH / STD Nasıl Tedavi Edilir?
CYBH/STD kapsamında yer alan enfeksiyonlarda tedavi, enfeksiyona neden olan mikroorganizmaya göre planlanır. Bu nedenle tüm CYBH’ler için geçerli tek bir tedavi veya “cinsel hastalık ilacı” bulunmaz.
Klamidya, gonore ve sifiliz gibi bakteriyel enfeksiyonlarda uygun antibiyotikler kullanılırken, trikomoniyaz gibi paraziter enfeksiyonlarda farklı ilaç tedavileri uygulanır. HIV veya genital herpes gibi viral enfeksiyonlarda ise amaç virüsü tamamen ortadan kaldırmaktan çok enfeksiyonu kontrol altında tutmak, komplikasyonları azaltmak ve bulaş riskini yönetmektir. Hepatit B ve hepatit C gibi viral enfeksiyonların tedavi ve takip yaklaşımları da birbirinden farklıdır.
Tedavinin yalnızca kişinin kendisiyle sınırlı düşünülmemesi gereken durumlar da vardır. Bazı enfeksiyonlarda mevcut veya yakın dönem cinsel partnerlerin değerlendirilmesi, test edilmesi ya da tedavi edilmesi gerekebilir. Bu yaklaşım hem partner sağlığı açısından hem de tedavi sonrasında yeniden enfeksiyon riskinin azaltılması açısından önem taşır. Ancak hangi partnerlerin değerlendirilmesi gerektiği ve tedavi gerekip gerekmediği enfeksiyonun türüne göre değişir.
Tedavi Sonrası Takip
Tedavi tamamlandıktan sonra izlenecek yol da her enfeksiyonda aynı değildir. Bazı enfeksiyonlarda yeniden enfeksiyonu saptamak amacıyla belirli bir süre sonra tekrar test önerilebilir. Bazı durumlarda ise uygulanan tedavinin enfeksiyonu ortadan kaldırıp kaldırmadığını doğrulamak için kontrol testi gerekebilir.
Takip planı; enfeksiyonun türü, gebelik durumu, kullanılan tedavi, tedaviye uyum, devam eden belirtiler ve yeniden enfeksiyon riski gibi faktörlere göre belirlenir.
Tedavi Edilmeyen CYBH’ler Hangi Sorunlara Yol Açabilir?
Komplikasyonlar enfeksiyonun türüne göre farklılık gösterir.
Tedavi edilmeyen klamidya veya gonore kadınlarda pelvik inflamatuar hastalık, dış gebelik ve infertilite riskini artırabilir.
Yüksek riskli HPV tipleriyle kalıcı enfeksiyon bazı kanserlerle ilişkilidir.
Tedavi edilmeyen sifiliz yıllar içinde sinir sistemi ve kardiyovasküler sistemi etkileyebilir.
HIV tedavi edilmediğinde bağışıklık sistemini giderek zayıflatabilir.
Gebelikte bazı enfeksiyonlar ise anne ve bebek açısından ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Bu nedenle özellikle riskli temas, şüpheli belirtiler veya partnerde enfeksiyon saptanması durumunda değerlendirmeyi geciktirmemek önemlidir.
7. Gebelikte Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar Neden Önemlidir?
Bazı CYBH’ler gebelik sırasında, doğum sırasında veya daha nadiren emzirme döneminde anneden bebeğe geçebilir.
Sifiliz, HIV, hepatit B, klamidya, gonore ve genital herpes gibi enfeksiyonlar gebelik ve doğum yönetimi açısından özel önem taşır.
Olası sonuçlar arasında:
Düşük veya ölü doğum
Erken doğum
Yenidoğan enfeksiyonları
Konjenital enfeksiyonlar
Göz veya solunum sistemi enfeksiyonları
bulunabilir.
Gebelikte Hangi CYBH Testleri Yapılır?
Gebelikte uygulanacak taramalar ülke rehberleri, gebelik haftası ve kişinin risk faktörlerine göre değişir.
HIV, sifiliz ve hepatit B gibi enfeksiyonların değerlendirilmesi prenatal bakımın önemli parçaları arasındadır. Klamidya ve gonore gibi enfeksiyonlara yönelik test gereksinimi ise yaş ve risk faktörlerine göre değerlendirilebilir.
Gebelik sırasında kullanılan test ve tedavilerin mutlaka sağlık profesyoneli tarafından planlanması gerekir.
8. Ne Zaman Sağlık Profesyoneline Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme almak uygun olabilir:
Korunmasız veya riskli kabul edilen bir cinsel temas yaşandıysa
Partnerde cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon saptandıysa
Genital bölgede yara, siğil, akıntı veya belirgin değişiklik fark edildiyse
İdrar yaparken yanma veya ağrı geliştiyse
Kasık veya alt karın ağrısı varsa
Daha önce CYBH tanısı alındıysa ve yeniden temas riski oluştuysa
Gebelik varsa ve enfeksiyon riski konusunda endişe bulunuyorsa
Belirti olmasa bile kişinin temas ve risk öyküsüne göre test değerlendirmesi gerekebilir.
9. Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. CYBH ile STD aynı şey midir?
CYBH, “Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar”; STD ise İngilizce “Sexually Transmitted Disease” ifadesinin kısaltmasıdır. Güncel tıbbi kullanımda enfeksiyonun belirti vermeden de bulunabileceğini vurgulamak amacıyla STI, yani “Sexually Transmitted Infection” terimi de yaygın olarak kullanılmaktadır.
2. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar sadece cinsel ilişkiyle mi bulaşır?
Hayır. Cinsel temas temel bulaş yollarından biridir, ancak bazı enfeksiyonlar kan yoluyla veya anneden bebeğe de geçebilir. HPV ve genital herpes gibi bazı enfeksiyonlarda penetrasyon olmadan cilt teması da bulaş için yeterli olabilir.
3. Prezervatif bütün cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korur mu?
Prezervatif doğru ve düzenli kullanıldığında birçok CYBH'nin bulaş riskini önemli ölçüde azaltır. Ancak HPV ve herpes gibi prezervatifin kapatmadığı deri bölgelerinden bulaşabilen enfeksiyonlara karşı tam koruma sağlamaz.
4. Belirti yoksa CYBH testi yaptırmak gerekir mi?
Belirti olmaması enfeksiyonun bulunmadığını göstermez. Test gereksinimi kişinin yaşına, cinsel öyküsüne, partnerlerine, korunma yöntemine, önceki enfeksiyonlara ve diğer risk faktörlerine göre değerlendirilmelidir. Her cinsel olarak aktif kişi için aynı test veya aynı test sıklığı önerilmez.
5. CYBH testi kanla mı yapılır?
Bazı enfeksiyonlar kan testleriyle değerlendirilirken, bazıları için idrar, semen veya swab/sürüntü örneği kullanılır. Tek bir “CYBH testi” tüm enfeksiyonları aynı yöntemle araştırmaz.
6. CYBH tedavisinden sonra aynı enfeksiyon tekrar bulaşabilir mi?
Bazı enfeksiyonların tedavi edilmesi kişiye kalıcı bağışıklık sağlamaz. Örneğin, klamidya veya gonore yeni bir temas sonrasında tekrar bulaşabilir.
7. Partnerde CYBH varsa benim de test yaptırmam gerekir mi?
Partnerde saptanan enfeksiyonun türüne bağlı olarak değerlendirme, test veya tedavi gerekebilir. Hangi yaklaşımın uygun olduğu enfeksiyona ve temas öyküsüne göre belirlenmelidir.
8. CYBH testinin negatif çıkması kesin olarak enfeksiyon olmadığı anlamına gelir mi?
Her zaman değil. Test çok erken yapılmışsa, uygun olmayan bölgeden örnek alınmışsa veya araştırılan enfeksiyon kullanılan testin kapsamında değilse, ek değerlendirme gerekebilir.
CYBH / STD Testi Hakkında Bilgi Alın
İnvitro Laboratuvarı’nda CYBH / STD Standart Paneli idrar, semen ve swab / sürüntü numunesi seçenekleriyle çalışılmaktadır.
Panel kapsamında araştırılan etkenler, sizin için uygun numune türü, test öncesi hazırlık koşulları, tahmini sonuç süresi ve güncel ücret bilgisi hakkında bilgi almak için İnvitro Laboratuvarı ile iletişime geçebilirsiniz.
Referanslar:
World Health Organization — Sexually Transmitted Infections: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-%28stis%29
World Health Organization — Sexually Transmitted Infections: https://www.who.int/health-topics/sexually-transmitted-infections
Centers for Disease Control and Prevention — Getting Tested for STIs: https://www.cdc.gov/sti/testing/index.html
Centers for Disease Control and Prevention — STI Screening Recommendations: https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/screening-recommendations.htm
Centers for Disease Control and Prevention — Trichomoniasis: https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/trichomoniasis.htm
Centers for Disease Control and Prevention — Retesting After Treatment to Detect Repeat Infections: https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/clinical-retesting.htm
Yorumlar